Borstkanker opsporen via het haar?

Een mammografie is een doeltreffende screeningmethode. Toch blijven wetenschappers onophoudelijk zoeken naar andere manieren om borstkanker op te sporen. Een veelbelovende techniek heeft met ons haar te maken.

Een ontdekking uit 1999

In 1999 werd de basis van deze veelbelovende techniek gelegd. Toen ontdekten wetenschappers dat x-stralen op een andere manier worden gediffracteerd door haren van vrouwen met borstkanker. Na een aantal jaren ontwikkeling, is de techniek ver genoeg gevorderd zodat het team een eerste studie bij patiënten kan uitvoeren. De eerste resultaten zijn alvast veelbelovend. De commercialisering zou over enkele maanden een feit moeten zijn.

Minder valse positieve resultaten

De test is blijkbaar zeer nuttig om valse positieve resultaten bij mammografieën op te sporen. Deze mammografieën zijn weliswaar doeltreffend, maar ze wijzen regelmatig een tumor aan die er in feite geen is. Hierdoor is bijkomend onderzoek vereist en er ontstaat veel ongerustheid bij de patiënten. De nieuwe techniek met x-stralen op haren heeft aangetoond dat 91% van de mammografieën, die wezen op de noodzaak om een biopsie uit te voeren, in feite valse positieve waren. Vermits de nieuwe techniek veel minder ingrijpend is dan een biopsie, is dit een enorme stap vooruit voor het borstkankeronderzoek (tenminste indien de resultaten bevestigd worden bij de commercialisatie van de test).

Hoe kan borstkanker opgespoord worden via het haar?

Om de aanwezigheid van borstkanker op te sporen, onderwerpt de nieuwe test een twintigtal haren van minstens drie centimeter aan x-stralen uit een synchroton. In geval van borstkanker worden deze stralen anders gediffracteerd dan bij 'gezonde' haren. De reden hiervan staat nog niet volledig vast, maar er moet een verband zijn met de gelijkenis tussen de borstklieren en de zweetklieren van de huid, die zich tijdens de groei van het embryo vanuit dezelfde cellen ontwikkelen. In elk geval is deze techniek zeer toegankelijk: het enige dat van de vrouwen verwacht wordt, is dat ze een aantal haren van minstens drie centimeter zouden afstaan. De test kan echter niet toegepast worden op gekleurde of gebleekte haren. Een ander nadeel is de kostprijs (het gebruik van een synchroton is nog altijd zeer duur), en uiteraard ook het feit dat de doeltreffendheid van de test nog niet volledig bewezen is. Wat borstkanker betreft, is elke vooruitgang niettemin meer dan welkom… op voorwaarde dat regelmatige mammografieën, die de basis blijven van de screening naar borstkanker, niet verwaarloosd worden.

Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste